فارمینگ چیست و چگونه کار میکند؟
فارمینگ چیست و چگونه کار میکند؟
با گسترش روزافزون استفاده از اینترنت و انجام کارهای مالی و اطلاعاتی بهصورت آنلاین، تهدیدهای سایبری نیز پیچیدهتر و پنهانتر شدهاند. یکی از این تهدیدهای مهم که بسیاری از کاربران بدون آگاهی قربانی آن میشوند، فارمینگ است. اگر تا امروز فقط نام فیشینگ را شنیدهاید، باید بدانید که فارمینگ خطرناکتر، پنهانتر و مؤثرتر عمل میکند.
در این مقاله بهطور جامع بررسی میکنیم که فارمینگ چیست، چگونه کار میکند، چه تفاوتی با فیشینگ دارد، چه نشانههایی دارد، و چگونه میتوان از آن جلوگیری کرد.
فارمینگ چیست؟
فارمینگ یکی از روشهای کلاهبرداری اینترنتی است که در آن کاربر بدون اینکه خودش متوجه شود، به جای سایت واقعی وارد سایت جعلی و تقلبی میشود. در این روش، اطلاعات مهمی مانند نام کاربری، گذرواژه، اطلاعات حساب بانکی یا رمز کارت به دست مهاجمان میافتد.
بر خلاف فیشینگ که کاربر با یک پیام یا پیوند فریب داده میشود، در فارمینگ هیچگونه کلیک یا اقدام خاصی از سوی کاربر لازم نیست. این حمله در سطح زیرساختی رخ میدهد و کاربر را بهآرامی و بدون هشدار به مسیر اشتباه هدایت میکند.
فارمینگ چگونه کار میکند؟
برای درک عملکرد فارمینگ، ابتدا باید بدانیم وقتی آدرسی را در مرورگر وارد میکنیم، چه اتفاقی میافتد. مرورگر شما از یک سامانه ترجمه آدرس کمک میگیرد تا نام سایت را به نشانی عددی مخصوص آن سرور تبدیل کند. این فرایند توسط سامانه نام دامنه انجام میشود.
در حمله فارمینگ، مهاجم این سامانه را دستکاری میکند یا فایلهای محلی رایانه کاربر را تغییر میدهد، بهطوری که وقتی کاربر آدرس درستی را وارد میکند، به جای سایت اصلی، وارد سایتی مشابه اما جعلی میشود.
روشهای اجرای حمله فارمینگ
۱. دستکاری فایلهای محلی
برخی از برنامههای آلوده یا بدافزارها فایلهای تنظیمات اینترنت را در رایانه قربانی تغییر میدهند. در این فایلها مشخص میشود که آدرس یک سایت دقیقاً به کدام سرور هدایت شود. مهاجم با تغییر این فایل، کاربر را به سایتی جعلی میفرستد.
۲. حمله به سامانه نام دامنه
در سطح گستردهتر، مهاجم ممکن است به سرورهایی که ترجمهی آدرسها را انجام میدهند نفوذ کند. در این صورت حتی کاربرانی که رایانهشان کاملاً ایمن است، باز هم فریب میخورند و بدون آگاهی وارد سایتهای تقلبی میشوند.
تفاوت فارمینگ با فیشینگ چیست؟
فارمینگ و فیشینگ هر دو روشهایی برای فریب کاربران و سرقت اطلاعات هستند، اما از نظر نحوه اجرا و میزان پنهانکاری تفاوتهایی مهم دارند:
- نخست اینکه فیشینگ نیاز به اقدام کاربر دارد؛ یعنی کاربر باید روی پیوندی مشکوک کلیک کند یا اطلاعاتی را خودش وارد کند. در حالیکه فارمینگ بدون نیاز به هیچگونه کلیک یا مشارکت، کاربر را به مسیر اشتباه هدایت میکند.
- دوم اینکه فیشینگ معمولاً از طریق ایمیل، پیام یا سایت تقلبی صورت میگیرد، اما فارمینگ در لایههای سیستمی یا شبکهای انجام میشود؛ یعنی در پشت صحنه، مسیر آدرسدهی را تغییر میدهد.
- سوم اینکه تشخیص فیشینگ برای کاربران کمی آسانتر است چون معمولاً ظاهر سایت یا پیوند جعلی مشکوک به نظر میرسد. ولی فارمینگ بهقدری دقیق طراحی میشود که تشخیص آن بسیار دشوارتر است.
- در نهایت، فیشینگ بیشتر به فریب مستقیم کاربر وابسته است، اما فارمینگ از زیرساختها برای تغییر مسیر واقعی استفاده میکند و به همین دلیل، معمولاً دامنهی حمله گستردهتر و اثرگذاری آن عمیقتر است.
چرا فارمینگ خطرناکتر است؟
فارمینگ چون نیاز به تعامل کاربر ندارد، بهراحتی شناسایی نمیشود. کاربران حتی با رعایت کامل نکات ایمنی، مانند وارد کردن آدرس صحیح سایت، باز هم ممکن است قربانی شوند. این نوع حمله معمولاً بهصورت گسترده رخ میدهد و چندین هزار کاربر را همزمان هدف قرار میدهد.
چرا فارمینگ خطرناکتر است؟
نشانههای احتمال فارمینگ
تشخیص فارمینگ آسان نیست، اما برخی علائم ممکن است هشداردهنده باشند:
- تغییر ظاهری سایتهای آشنا
- وجود خطاهای نگارشی یا اشکالات تصویری در سایت
- درخواست اطلاعات غیرمعمول مانند رمز دوم یا کد امنیتی
- نبود قفل امنیتی در کنار نشانی سایت
- کندی شدید در بارگذاری سایت
اگر احساس کردید که چیزی در یک سایت آشنا طبیعی نیست، از وارد کردن اطلاعات مهم خودداری کنید.
پیامدهای فارمینگ برای کاربران
فارمینگ میتواند پیامدهای بسیار سنگینی برای کاربران داشته باشد، از جمله:
- سرقت اطلاعات بانکی
- برداشت غیرمجاز از حساب
- سوءاستفاده از هویت دیجیتال
- نفوذ به حسابهای شخصی
- تهدید به اخاذی یا انتشار اطلاعات
این حملات در ظاهر سادهاند، اما نتایج آنها میتواند برای افراد و حتی سازمانها ویرانگر باشد.
راههای جلوگیری از فارمینگ
گرچه فارمینگ پیچیده و پنهان است، اما با رعایت نکاتی میتوان احتمال قربانی شدن را کاهش داد:
۱. بهروزرسانی سیستمعامل و مرورگر
مطمئن شوید که همواره از آخرین نسخهی سیستمعامل و مرورگر استفاده میکنید تا آسیبپذیریهای شناختهشده رفع شده باشند.
۲. نصب و فعالسازی نرمافزارهای امنیتی
نرم افزارهای ضد بدافزار و ضد نفوذ میتوانند از تغییر فایلهای سیستمی یا نفوذ به سامانه جلوگیری کنند.
۳. استفاده از نشانیهای امن
همیشه نشانی سایتها را بهصورت دستی وارد کنید و از کلیک روی پیوندهای مشکوک بپرهیزید. همچنین بررسی کنید که نشانی سایت با «قفل امنیتی» و پیشوند امن شروع شده باشد.
۴. بررسی گواهی امنیت سایتها
سایتهای معتبر دارای گواهی معتبر هستند. اگر در هنگام ورود به سایتی با پیغام هشدار امنیتی روبهرو شدید، از ادامه کار خودداری کنید.
۵. استفاده از رمزهای یکبار مصرف
در تراکنشهای بانکی، حتماً از رمز پویا استفاده کنید. حتی اگر رمز ثابت شما دزدیده شود، تا زمان استفاده بیارزش خواهد بود.
نتیجهگیری
فارمینگ یکی از خطرناکترین روشهای کلاهبرداری اینترنتی است که با فریب سیستم بهجای کاربر، اطلاعات حساس را سرقت میکند. تشخیص آن برای کاربران معمولی بسیار دشوار است، به همین دلیل آگاهی، استفاده از نرمافزارهای ایمن، و رعایت نکات امنیتی، تنها راه مقابله با آن است.
با شناخت دقیق این نوع حمله و افزایش سواد دیجیتال، میتوان از افتادن در دام آن جلوگیری کرد و حضور ایمنتری در فضای مجازی داشت.
